Odżywianie

Więcej o odżywianiu

Przyprawy z Wysp Korzennych

Cynamon, goździki, wanilia... Nawet zwykłej potrawie potrafią nadać niepowtarzalny smak i aromat. Na czym polega niezwykłość przypraw korzennych i jak je stosować, żeby wydobyć ich cały bukiet?

Zanim zostały docenione w kuchni, służyły jako leki, afrodyzjaki, składniki świętych olejów i kadzideł. Podobno król Salomon zawdzięczał im swoje bogactwo.

Wielkie wyprawy XV i XVI wieku...

Ich celem była chęć zdobycia cynamonu, goździków czy gałki muszkatołowej. Z jednej strony smak i aromat przypraw, z drugiej właściwości konserwujące, a nawet lecznicze sprawiły, że był to towar niezwykle cenny, traktowany na równi ze srebrem i złotem.
Szukając drogi do Wysp Korzennych (dziś Moluki), Ferdynand Magellan opłynął kulę ziemską. Z wyprawy wrócił tylko jeden okręt, za to pełen korzennych przypraw, a jego kapitan pieczętował się herbem: 2 laski cynamonu, 3 gałki muszkatołowe i 12 goździków. Wkrótce powstały europejskie kompanie mające za cel opanowanie największej części handlu tymi przyprawami. Za nielegalny wywóz goździków groziła kara śmierci. Kontrola upraw muszkatołowca doprowadziła do tego, że popularną dziś na całym świecie gałkę wykradano jak największy skarb. Dla upamiętnienia tamtych czasów na Seszelach stoi pomnik ?porywacza? przypraw.
Dziś trudno sobie wyobrazić kuchnię bez korzennych dodatków. Nie tylko podnoszą smak potraw, ale też mają dobroczynny wpływ na zdrowie. Choć ceny przypraw znacznie spadły (wyjątkiem jest szafran), to z ich użyciem nie należy przesadzać. Nadmiar przypraw potrafi zepsuć smak najwykwintniejszej potrawy.

Badian (anyż gwiazdkowy)

To suszone owoce wiecznie zielonego drzewa uprawianego w krajach tropikalnych. Mają kształt niezwykle dekoracyjnych gwiazdek (stąd nazwa), silny anyżkowy zapach (mocniejszy niż zwykły anyż) i korzenno-słodkawy smak. Przyprawa sprzedawana jest w całości lub zmielona. Korzystny wpływ badianu na organizm przypisuje się zawartemu w owocach przyjemnie pachnącemu olejkowi lotnemu, żywicom, taninom i cukrom. Działa rozkurczowo, moczopędnie oraz pobudza trawienie.
Można stosować go do świątecznych wypieków, zup owocowych, kompotów, zwłaszcza śliwkowego, gruszkowego i z jabłek, a także do wieprzowiny, cielęciny i drobiu. Całe gwiazdki podnoszą smak mocno osłodzonej kawy, herbaty oraz grogu, małe kawałki dodaje się do indyjskiego ryżu biryani. Anyż gwiazdkowy dobrze komponuje się z pieprzem, koprem, cynamonem, goździkami oraz imbirem.

Goździki

Są to suszone nierozwinięte pąki aromatycznego tropikalnego drzewa - goździkowca. Goździki mają słodki, owocowy, drzewny zapach oraz korzenny, lekko piekący i gorzkawy smak. Poprawiają trawienie i łagodzą objawy niestrawności, mogą być też stosowane jako środek odkażający. Ssanie całych goździków usuwa z ust nieprzyjemny zapach, np. czosnku.
Całymi goździkami przyprawia się kompoty, grzane wina, poncze, sosy owocowe i mięsne oraz wekowane owoce. Dodaje się je do marynowania dziczyzny, wieprzowiny, baraniny, śledzi. Razem z cebulą i liściem kalarepy poprawiają smak kapusty kwaszonej. Goździki pasują do potraw z grzybów, rosołu, podnoszą smak szynki. Sproszkowaną przyprawę można dodać do pasztecików, pasztetów, farszu, potraw rybnych, spaghetti oraz do pizzy.

Szafran

Nazywany krokusem uprawnym, z wyglądu przypomina krokus dziko rosnący. Wywodzi się z Azji Mniejszej i z Indii. Dziś uprawiany jest w wielu krajach śródziemnomorskich. Przyprawą jest pomarańczowe znamię słupka, które ręcznie wycina się i suszy. Z 80-100 tys. kwiatów uzyskuje się tylko 1 kg szafranu, dlatego przyprawa ta jest bardzo droga. Ma słaby aromat i gorzkawy korzenny smak. Użyty w małej ilości wzmacnia żołądek i przyspiesza trawienie.
W kuchni stosuje się go w minimalnych ilościach. Pasuje przede wszystkim do ryżu. Można używać go do przyprawiania czystych zup, jak również do mięsa jagnięcego, baraniny, zup rybnych, kalafiorowych i bulionów. Używany jest też do barwienia chleba i ciast. Przed dodaniem do potrawy szafran należy rozpuścić w małej ilości alkoholu, ciepłej wody lub mleka.

Gałka muszkatołowa

Przyprawą są ususzone szarobrązowe owalne nasiona tropikalnego drzewa - muszkatołowca korzennego, pochodzącego z Indonezji, oraz okalająca je czerwona strzępiasta osnówka, nazywana kwiatem muszkatołowym. Chociaż gałka wydaje się bardzo twarda, da się ją pokroić w plasterki ? wtedy widać liczne brązowe żyłki zawierające aromatyczny olejek. Gałkę sprzedaje się w całości lub sproszkowaną, osnówkę, zazwyczaj zmieloną. Gałka ma zapach korzenny, smak słodkawo-gorzki. Kwiat muszkatołowy jest jaśniejszy i bardziej pikantny niż gałka, dlatego trzeba używać go ostrożniej. Zarówno gałka, jak i kwiat zawierają dużą ilość lotnego olejku, do 40% tłuszczu, skrobię, pektyny, barwniki i mirystycynę, która ma właściwości narkotyczne. Dlatego przyprawę należy używać z umiarem. W Indiach dodaje się ją do tabaki. W medycynie ludowej stosowano ją jako lek na reumatyzm, wzdęcia, zapalenie oskrzeli.
Świeżo utartą lub zmieloną gałką (kwiatem) doprawia się kremy, budynie, ciasta, lody, bitą śmietanę, kompoty, pieczone owoce, zupy i warzywa (np. szpinak, marchew, ziemniaki purée, kalafior). Pasuje też do ryb, cielęciny, drobiu, pasztetu, mielonego mięsa, a także ponczu, grzanego wina i napojów mlecznych.

Kardamon

To bylina o grubym, rozgałęzionym kłączu, z którego wyrasta kilka liści tworzących rodzaj łodygi. Rośnie dziko w wiecznie zielonych lasach Indii i na Sri Lance. Przyprawą są ciemnobrązowe, niewielkie nasiona zebrane po 15-20 w owalnych owocach. Kardamon ma ostry, korzenny, słodki i piekący smak oraz cytrynowo-imbirowy zapach. Zwiększa wydzielanie soków żołądkowych i pobudza apetyt.
Kardamonem można przyprawiać pierniki, marcepany, desery i sałatki owocowe, słodkie sosy i likiery. Doskonałe są pomarańcze posypane tą przyprawą. Nadaje się do zup, zwłaszcza grochowej, potraw mięsnych (np. gulaszu wołowego, cielęcego risotto, potrawki z kurczaka, pasztetów) oraz dań rybnych. Nadaje świeży smak dyni, marchwi, szarlotce. Skandynawowie używają kardamonu do pasztecików, Hindusi przyprawiają nim curry i rozmaite ciastka, a Arabowie kawę.

Kurkuma

Jest tropikalną rośliną z rodziny imbirowatych. Przyprawę otrzymuje się ze zmielonej, a następnie ususzonej łodygi i korzenia rośliny. W zależności od pochodzenia ma pomarańczowożółty albo jaskrawożółty kolor. Charakteryzuje się delikatnym korzennym smakiem i zapachem. Zawarty w niej barwnik kurkumina nie rozpuszcza się w wodzie, jedynie w tłuszczach i alkoholu. Kurkuma zabarwia potrawy na piękny, żółty kolor, pobudzając apetyt. Wpływa korzystnie na produkcję soków trawiennych i żółci. W medycynie ludowej stosuje się ją w chorobach pęcherzyka żółciowego, nerek oraz jako lek na dolegliwości żołądkowe.
Wchodzi w skład mieszanek przyprawowych. Jako barwnik z powodzeniem zastępuje szafran i jest od niego znacznie tańsza. Kurkumy używa się do barwienia jajek na twardo, omletów, sosów (np. musztardowego, rybnego, curry), ryżu, makaronu, zup kremowych. Nadaje charakterystyczny smak rosołom, potrawom z drobiu, ryb i owoców morza. Można dodawać ją do marynat. W Polsce nie jest popularna, więc wielu z nas nie wie, jak ją dozować - od 1/8 do 1/4 łyżeczki wystarczy na 4 porcje np. jajecznicy, zupy, mięsa czy makaronu.

Cynamon

Przyprawę pozyskuje się z wysuszonej na słońcu kory młodych pędów cynamonowca cejlońskiego (drzewa wciąż rosną dziko na Sri Lance, skąd pochodzi najwięcej najlepszego cynamonu na świecie). Podczas suszenia kawałki kory zwijają się z obu stron, tworząc rodzaj podwójnych rurek, i nabierają charakterystycznego brązowozłocistego koloru. Cynamon ma silny, aromatyczny zapach, ostry korzenny, zarazem gorzkawy i słodki smak. Po zmieleniu nabiera ostrości. Poprawia apetyt i przyspiesza trawienie.
Można przyprawiać nim wszystkie potrawy słodzone. Podnosi smak szynki, kotletów, bitek, farszu do drobiu. Nadaje się do gotowanej ryby (nawet niewielka ilość przyprawy usuwa charakterystyczny rybi zapach), jarzyn, np. marchwi, dyni czy cukinii. Kawałki cynamonu można dodać do marynat, kawy czy grogu. Wchodzi również w skład mieszanek korzennych (np. do piernika). Dobrze łączy się z pieprzem, gałką muszkatołową i czosnkiem.

Wanilia

Strąki wanilii są owocami storczykowatego pnącza o złotych kwiatach i jaskrawozielonych liściach, które rośnie dziko w lasach Ameryki Środkowej. Mają one ciemnozielony kolor i po zerwaniu wcale nie pachną. Aromatu nabierają dopiero podczas obróbki, polegającej na ich naprzemiennym "poceniu" i suszeniu przez okres do 6 miesięcy, aż staną się giętkie i prawie czarne, z delikatnym białym, krystalicznym nalotem waniliny (świadczy o najlepszej jakości przyprawy).
Jest gorzkawa, ma słodko-korzenny zapach. Należy do najbardziej aromatycznych przypraw. Rozdrobnioną laskę można dodać do ciasta, budyniu, lodów, mlecznych napojów, kompotów, kremów. Do napojów czy sosów wkłada się całe laski, potem się je wyjmuje, suszy i używa 3-4 razy. Przechowywana w słoiku z cukrem pudrem nadaje mu charakterystyczny aromat.

Ziele angielskie

To suszone niedojrzałe owoce korzennika lekarskiego ? drzewa, które rośnie dziko w Ameryce Środkowej. Po wysuszeniu są brązowe, nieco większe od ziarnka pieprzu. Mają przyjemny korzenny zapach, smak goździków, pieprzu, gałki muszkatołowej, cynamonu, imbiru i kardamonu. Herbatka z tej przyprawy łagodzi zaburzenia żołądkowe i biegunkę. Ziele angielskie ułatwia trawienie potraw tłustych.
Ziarna dodaje się do marynat, potrawek z drobiu, cielęciny, baraniny i sosów. Zielem przyprawia się też warzywa, ryby, sałatki rybne, zupy jarzynowe. Dodane w niewielkiej ilości ziele podnosi smak kompotów i deserów.

w internecie poszukala frezja.


Artykuł dodany: 2008-04-06 23:41:53
Arukuł przysłany przez: frezja
Ilość komentarzy: 86
Ilość punktów: 61

góra strony

UWAGA - wprowadzanie komentarzy jest możliwe tylko dla zalogowanych użytkowników.


2008-12-14 11:47:04
dagmara0704: oj tak - wanilia ma niepowtarzalny zapach ... osobiscie z takich przypraw lubię cynamon

2008-12-01 17:16:14
Ewa: Kurkuma dziwna nazwa tej przyprawy

2008-08-21 20:35:40
kasiunia: u nas sie nie robi zup owocowych

2008-08-11 16:10:25
bozia: a ja dodaje nawet do zupy owocowej i do kompotu z jabłek

2008-08-11 15:37:55
aguska_85: ja tez gozdziki do dyni uzywam i do sliwek

2008-07-24 14:50:43
kasiunia: gozdziki tylko do dyni

2008-07-13 12:48:16
sm: z tych wymienionych używam cynamon, gożdzik, ziele angielskie i wanillie,

2008-07-06 09:54:52
elabutela: hehe

2008-07-04 15:17:57
Esiu: wanilia super pachnie

więcej komentarzy >>

góra strony


Szukaj na QZ.pl



Kupuj z Bingo Cosmetics

Na QZ jest 113 osoby:
- 113 czytających

Dołącz się ;-) >>

Najnowsze artykuły


Różności
Światowy Dzień Wiedzy na Temat Autyzmu
- Zaświeć się na niebiesko dla autyzmu –

Odżywianie
Bruschetta Rio Mare z tuńczykiem i zielonym sosem
Bruchetta to potrawa, której ojczyzną są Włochy. Jest jedną z podstawowych włoskich przekąsek, a przyrządzić ją można na bardzo wiele sposobów. Podstawą każdej bruchetty jest opieczone na grillu lub patelni pieczywo z dodatkiem oliwy oraz roztartego czosnku.

Dziecinada
Zabawa na zdrowie
W zdrowym ciele zdrowy duch – przysłowie to jest powszechnie znane i przytaczane przy wielu okazjach. Równie często powtarzamy je naszym dzieciom, chcąc, by wyrosły na zdrowych i świadomych ludzi. Jak jednak możemy przekonać najmłodszych do zajadania ze smakiem marchewki, czy buraka?

Zdrowie
Jak trzymać pion?
- bezinwazyjne badanie kręgosłupa

Uroda
Trądzik, nie taki młodzieńczy
Mimo, że już dawno przestałaś być nastolatką, na Twojej twarzy wciąż pojawiają się trudne do usunięcia wypryski i zmiany skórne? Trądzik często nie mija wraz z okresem dojrzewania i zmagać się z nim mogą nawet osoby powyżej 30 roku życia. Nawracające zmiany skórne to poważny problem dermatologiczny, który wymaga leczenia oraz szczególnej pielęgnacji.

Seksolubnie
Czy katolik może cieszyć się seksem?
Kościół może przeciwstawić „modzie" na seks coś bardzo ważnego. Przekonanie, że związek z drugim człowiekiem ma wzbogacać oboje małżonków - a nie ranić. Rozmowa z ojcem dr Ksawerym Knotzem, kapucynem, specjalistą od poradnictwa małżeńskiego.

QZ.pl poleca
Kompleksowe wzmacnianie
W chłodniejsze dni nietrudno o infekcje i przeziębienia. Nadszedł właśnie najgorszy okres dla układu odpornościowego człowieka. Zanim dopadnie nas choroba i sięgniemy po antybiotyk warto samemu zadbać o zwiększenie odporności naszego organizmu.

Dobre rady
Nie daj się alergii
Marzy Ci się weekend na łonie natury, gdzieś na łące czy w lesie? Albo aktywny wypoczynek na wsi wśród zwierząt? Zamiast tego spędzasz słoneczne weekendy zamknięty w domu, bo po wyjściu na zewnątrz zaczynasz kichać i łzawić a z nosa cieknie jak z kranu?

Design by Multimedia Image