Odżywianie

Więcej o odżywianiu

Historia polskiej kuchni

Niestety Polska w odróżnieniu od wielu innych kuchni narodowych nie ma w swoim menu "oryginalnych" i tzw. "czysto polskich" potraw. Na kształtowanie się kulinarnej świadomości W Polsce miały wpływ przemiany historyczne, na przestrzeni dziejów bowiem ulegała ona wielu wpływom i zmianom. Znane są nam wpływy niemieckie, francuskie, orientalne, włoskie czy żydowskie. Kuchnię polską charakteryzuje też bardzo duży regionalizm, wynikający jeszcze z okresu rozbiorowego.

Kroniki średniowieczne opisują kuchnię polską jako bardzo ostrą, charakteryzującą się częstym użyciem dużych ilości mięsa i kasz. Ówczesna kuchnia polska stosowała olbrzymie, w porównaniu z innymi krajami Europy, ilości przypraw, głównie pieprzu, gałki muszkatołowej i jałowca. Podyktowane było to zarówno koniecznością zabicia smaku nieświeżego mięsa, jak i bliższymi kontaktami handlowymi z krajami Orientu, które skutkowały niższymi cenami przypraw. Do czasów dzisiejszych zachowały się wzmianki o aromatycznych, gęstych i bardzo ostrych sosach (jucha szara i jucha czerwona).

Poza tym w powszechnym użyciu były miód, rzepa i groch. Najpopularniejszym trunkiem było piwo, z czasem wyparte przez wino, importowane głównie ze Śląska i Węgier.
Duży wkład w rozwój naszej kuchni wniosła Bona Sforza kiedy w 1518 przywiozła ze sobą włoskich kucharzy. Pierwszą polską książkę kucharską "Compendium Ferculorum albo zebranie potraw" napisał Stanisław Czerniecki w 1682 r. Dopiero wiek później, bo w 1786 r. ukazała się kolejna wielka praca tego typu, dzieło Wojciecha Wielądka pt. "Kucharz doskonały", niezwykle popularne i wielokrotnie wznawiane.
Upodobania kulinarne Stanisława Augusta zapoczątkowały modę na wyrafinowaną, a zarazem zdrową kuchnię, łączącą francuskie i polskie tradycje kulinarne. Uczeń sławnego królewskiego kuchmistrza Paula Tremona - Jan Szyttler był autorem pierwszych systematycznych książek kucharskich na ziemiach polskich.

Jednak najstarsze potrawy, które można by uznać za tradycyjnie polskie i jednocześnie wciąż popularne, pochodzą głównie z przepisów autorów XIX-wiecznych książek kucharskich, takich jak Lucyny Ćwierczakiewiczowej, które z kolei zostały zaczerpnięte ze starych XVIII-wiecznych kalendarzy ziemiańskich, będących odzwierciedleniem zwyczajów żywieniowych polskiej szlachty zaściankowej doby schyłku Rzeczypospolitej.

Do potraw tych można zaliczyć:

  • baba wielkanocna – potrawa pierwotnie litewsko-białoruska

  • barszcz czerwony w wariancie z kołdunami – zaadaptowany z kuchni litewskiej

  • barszcz biały (zwany też zalewajką) oraz żur – występujące u wszystkich Słowian północnych

  • bigos – potrawa pierwotnie litewska

  • czernina

  • flaczki

  • grochówka

  • kapusta kiszona i ogórek kiszony – również występujący u wszystkich Słowian północnych

  • kapuśniak

  • kasza gryczana ze skwarkami – również występująca w wyżej wymienionych krajach

  • kluski ziemniaczane (np. z kiszoną kapustą lub twarogiem i skwarkami)

  • kutia

  • makowiec

  • makówki

  • miód – choć właściwie miód produkowano już w starożytnej Grecji

  • ogony bobrowe – ulubiona potrawa polskiej szlachty, ponieważ jadano je w poście, uważając, że są pokryte łuską.

  • pierogi – potrawa występująca w Polsce, Rosji, Białorusi i Ukrainie

  • rosół

  • sandacz po polsku

  • szary sos polski – znany pod tą nazwą w całej Europie XVII w.

  • zupa grzybowa




  • Potrawy o nowszym rodowodzie, często wspólne z kuchnią niemiecką i francuską, ale obecnie bardzo charakterystyczne dla polskiej kuchni i jedzone na terenie całego kraju to:

  • golonka gotowana – popularna także w Niemczech zwana Schweinehaxe

  • kaszanka i czarne

  • kiełbasa – oryginalnie wywodząca się z Niemiec, ale posiadająca wiele specyficznie polskich odmian takich jak śląska, myśliwska, krakowska.

  • mizeria – pochodzącą z Francji

  • naleśniki – prawdopodobnie potrawa "ogólnosłowiańska", ale wtórnie zaadaptowana z kuchni austriackiej

  • piernik – ciasto miast hanzeatyckich, w tym także Gdańska i Torunia

  • schabowy – czyli niemiecki Schweineschnitzel

  • stek – pochodzący z Francji

  • szpekucha – pochodzenia litewsko-niemieckiego

  • sztuka mięsa z sosem– gotowana wołowina podawana w sosie chrzanowym niem. Tellerfleisch albo Tafelspitz

  • ziemniaki gotowane

  • ziemniaki puree – również pochodzące z Francji



  • Współcześnie wciąż trudno mówić o jednolitej kuchni polskiej – wydaje się, że jest ona różna w poszczególnych częściach kraju (ze względu na historię rozbicia rozbiorowego). Inaczej "smakuje" poznańskie, a inaczej była Kongresówka i Galicja – w tej pierwszej mocne są naleciałości kuchni rosyjskiej (barszcz, pierogi...), a w drugiej austriackiej (strudel jabłkowy). Poszczególne dzielnice mają swoje własne potrawy (np. kojarzone ze Śląskiem: żur a na drugie danie rolady z kluskami i "modrą" (czerwoną) kapustą; zaś typowo "warszawskie" to: flaczki i schabowy z kapustą i ziemniakami). Są nawet jeszcze bardziej lokalne przepisy – np. popularne na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej prażonki (w zakręcanym kociołku żeliwnym z krótkimi nóżkami). W ostatnich latach wyraźne staje się odrodzenie kuchni regionalnej, a potrawy typowe dla poszczególnych regionów Polski stają się znane w całym kraju i poza jego granicami.

    http://pl.wikipedia.org/wiki/Kuchnia_polska"
    http://pl.wikipedia.org/wiki/Regionalna_kuchnia_polska"
    http://www.staypoland.com/

    Znalazła aeiou

    Artykuł dodany: 2008-04-12 23:47:24
    Arukuł przysłany przez: aeiou
    Ilość komentarzy: 119
    Ilość punktów: 68

    góra strony

    UWAGA - wprowadzanie komentarzy jest możliwe tylko dla zalogowanych użytkowników.


    2009-02-18 14:43:46
    maaddzziiaa: Groch ze śmietaną.. brzmi dziwnie ;p

    2008-12-27 13:28:51
    karcelka: mmm groch z kapustą :)))

    2008-12-14 11:41:45
    dagmara0704: ja lubię groch ze śmietana ;)

    2008-12-10 19:30:22
    Ewa: wszystko gdzies historia zapisala.......

    2008-11-28 16:56:11
    kasiunia: groch zalezy jaki czasami jest lepszy czasami gorszy zalezy jaki trafisz

    2008-11-14 16:54:16
    Marcia_Marcia: nie przepadam za grochem

    2008-08-20 11:11:24
    kasiunia: z kapusta wszystko jest pyszne weic groch tez moze byc dobry

    2008-08-13 18:46:13
    aguska_85: ja jadłam jest smaczna

    2008-08-11 17:06:50
    sigma121: ja tego jeszcze nie jadłam

    więcej komentarzy >>

    góra strony


    Szukaj na QZ.pl



    Kupuj z Bingo Cosmetics

    Na QZ jest 113 osoby:
    - 113 czytających

    Dołącz się ;-) >>

    Najnowsze artykuły


    Różności
    Światowy Dzień Wiedzy na Temat Autyzmu
    - Zaświeć się na niebiesko dla autyzmu –

    Odżywianie
    Bruschetta Rio Mare z tuńczykiem i zielonym sosem
    Bruchetta to potrawa, której ojczyzną są Włochy. Jest jedną z podstawowych włoskich przekąsek, a przyrządzić ją można na bardzo wiele sposobów. Podstawą każdej bruchetty jest opieczone na grillu lub patelni pieczywo z dodatkiem oliwy oraz roztartego czosnku.

    Dziecinada
    Zabawa na zdrowie
    W zdrowym ciele zdrowy duch – przysłowie to jest powszechnie znane i przytaczane przy wielu okazjach. Równie często powtarzamy je naszym dzieciom, chcąc, by wyrosły na zdrowych i świadomych ludzi. Jak jednak możemy przekonać najmłodszych do zajadania ze smakiem marchewki, czy buraka?

    Zdrowie
    Jak trzymać pion?
    - bezinwazyjne badanie kręgosłupa

    Uroda
    Trądzik, nie taki młodzieńczy
    Mimo, że już dawno przestałaś być nastolatką, na Twojej twarzy wciąż pojawiają się trudne do usunięcia wypryski i zmiany skórne? Trądzik często nie mija wraz z okresem dojrzewania i zmagać się z nim mogą nawet osoby powyżej 30 roku życia. Nawracające zmiany skórne to poważny problem dermatologiczny, który wymaga leczenia oraz szczególnej pielęgnacji.

    Seksolubnie
    Czy katolik może cieszyć się seksem?
    Kościół może przeciwstawić „modzie" na seks coś bardzo ważnego. Przekonanie, że związek z drugim człowiekiem ma wzbogacać oboje małżonków - a nie ranić. Rozmowa z ojcem dr Ksawerym Knotzem, kapucynem, specjalistą od poradnictwa małżeńskiego.

    QZ.pl poleca
    Kompleksowe wzmacnianie
    W chłodniejsze dni nietrudno o infekcje i przeziębienia. Nadszedł właśnie najgorszy okres dla układu odpornościowego człowieka. Zanim dopadnie nas choroba i sięgniemy po antybiotyk warto samemu zadbać o zwiększenie odporności naszego organizmu.

    Dobre rady
    Nie daj się alergii
    Marzy Ci się weekend na łonie natury, gdzieś na łące czy w lesie? Albo aktywny wypoczynek na wsi wśród zwierząt? Zamiast tego spędzasz słoneczne weekendy zamknięty w domu, bo po wyjściu na zewnątrz zaczynasz kichać i łzawić a z nosa cieknie jak z kranu?

    Design by Multimedia Image