Odżywianie

Więcej o odżywianiu

Amaranthus

Amaranthus- zboze bogów

Indianie Mexica nazywali go buauhtli - swieta roslina, a biali konkwistadorzy. diabelskim nasieniem. Pierwotni mieszkancy Ameryki Srodkowej i Poludniowej uprawiali amaranthusa wczesniej nawet niz kukurydze i fasole. Jednak nie zawital on do Europy wraz z innymi indianskimi roslinami w XV I XVI wieku na hiszpanskich i portugalskich statkach, zostal bowiem wyklety przez Kosciól.

Ksieza za jego uprawe kazali obcinac rece. Stalo sie tak dlatego, ze Indianie z ciasta z maki amaranthusowej z dodatkiem krwi wrogów wypiekali podobizny wojowników i skladali je swoim bogom w ofierze. Robili z niego takze placki, które zjadali prawdziwi wojownicy - mialo to im dodac odwagi i wzmocnic sily oraz zapewnic boska opieke, a co za tym idzie - zwyciestwo w nadchodzacym boju. Pech chcial, ze jednym z wrogów, którego krwi uzyto do wypieku magicznych placków, stal sie pewnego razu mnich, który byl przyjacielem samego papieza. Ksiezom zreszta juz wczesniej nie podobaly sie rytualy poganskie zwiazane z amaranthusem: niepokoily ich tance ku jego czci, a zwlaszcza fakt, ze z jego nasion sporzadzano ochronne naszyjniki, które kojarzyly im sie z rózancem.
Z kolei obyczaj dodawania krwi do amaranthusowej maki uznali za swietokradcza drwine z komunii, a kiedy jeszcze meczenska smiercia zginal papieski wyslannik, przebrala sie miarka. Amaranthus musial "zejsc do podziemia", choc tak naprawde wspial sie bardzo wysoko - przetrwal na malych poletkach w Andach, gdzie nie docierali zakonnicy. A Europejczycy dowiedzieli sie o jego istnieniu z duzym opóznieniem, czego niewatpliwie nalezy zalowac.

Dopiero dwadziescia piec lat temu wzbudzil zainteresowanie naukowców i juz wstepne badania wykazaly, ze jest roslina o niezwyklych wlasciwosciach odzywczych. Okrzyknieto go zbozem XXI wieku, choc wlasciwie zbozem nie jest - to roslina z rodziny szarlatowatych o pojedynczych calobrzegich lisciach i drobnych kwiatach zebranych w klosowate kwiatostany. Triumfalnie wrócil na pola wszystkich trzech Ameryk, uprawiany jest w Azji i Afryce, zawital do Europy - takze do Polski, gdzie znany jest lepiej jako szarlat. Co takiego jest w tej roslinie, ze po wiekach zapomnienia nagle wzbudzila entuzjazm na calym niemal swiecie? Przede wszystkim zawiera cenne bialko

Nie bez powodu indianskie matki od 5 tysiecy lat karmia niemowleta przezutymi liscmi amaranthusa. Amerykanscy naukowcy takze zalecaja wykorzystywanie lisci pedów i ziaren szarlatu do produkcji odzywek dla niemowlat. Okazalo sie, ze jego bialko jest lepiej przyswajalne, niz to zawarte w kukurydzy, soi, miesie, a nawet w mleku! Posiada ono wszystkie kwasy egzogenne, zwlaszcza duzo lizyny, a takze metionine i tryptofan. Obecnosc tych aminokwasów jest dla nas niezbedna - dzieki nim nasz organizm jest w stanie budowac wlasne bialko. Kolejna zaleta szarlatu to jedno- i wielonienasycone kwasy tluszczowe- miedzy innymi niezwykle zdrowe kwasy GLA (dzieki nim tak cenimy na przyklad olej z wiesiolka, który równiez je zawiera). Obnizaja one poziom "zlego" cholesterolu (LDL), a tym samym zapobiegaja miazdzycy i chorobom serca. Naukowcy sa zdania, ze zaledwie dziesiecioprocentowy dodatek maki z amaranthusa w codziennej porcji pieczywa obnizylby u jedzacych je osób ryzyko powstania chorób krazenia az o 30 procent. (Dlatego na polski rynek trafil Chleb dla serca z amaranthusem). Do tego dochodza niezastapione pierwiastki i witaminy.

Szczególnie wapn (zjedzenie 100 g ziaren szarlatu pokrywa 35 procent dziennego zapotrzebowania organizmu na ten mineral), który zapobiega krzywicy u dzieci i osteoporozie u osób w okresie przekwitania, a takze zelazo - amaranthus ma go wiecej nawet (15 mg w 100 g nasion) niz szpinak, dzieki czemu jest m.in. doskonalym lekiem na anemie; magnez, potas i fosfor. No i mamy w nim pelen asortyment najwazniejszych witamin: A i E nazywanych witaminami mlodosci oraz B i C. Warto tez wspomniec, ze amaranthus to niezwykle lekkostrawne pozywienie bardziej nawet, niz zachwalana z tego powodu kukurydza.

Zawdziecza to niespotykanie drobnej frakcji skrobi. Ma wysoka wartosc odzywcza i energetyczna, wiec zaleca sie go osobom uprawiajacym duzy wysilek fizyczny, a poniewaz szybko go "spalamy", nie obciaza zoladka. Zawiera takze sporo blonnika ulatwiajacego przemiane materii, poprawiajacego perystaltyke jelit i przyspieszajacego oczyszczanie przewodu pokarmowego, i wiele innych leczniczych substancji, na przyklad antyoksydanty przeciwdzialajace chorobom nowotworowym. A nie zapominajmy, ze badania jego wlasciwosci zaczely sie stosunkowo niedawno i naukowcy nie powiedzieli jeszcze na ten temat ostatniego slowa. Mozemy zatem spodziewac sie niejednej milej niespodzianki. Juz teraz zaleca sie jedzenie przetworów z amaranthusa osobom z hiperlipidemia, anemia, miazdzyca, cukrzyca, chorobami ukladu nerwowego, krazenia i kostnego, a takze chorym na celiakie, gdyz nie zawiera glutenu.
Na uwage zasluguje równiez otrzymywany z szarlatu odzywczy olej u nas jeszcze trudno dostepny, ale warto go poszukac, bo moze sluzyc jako wspaniala odzywka do suchej dojrzalej skóry. Zawiera kwasy linolowy, oleinowy i palmitynowy, a do tego grzybobójczy i bakteriobójczy skwalen, tokoferole i tokotrienole - naturalne pochodne witaminy E (silne antyutleniacze i substancje chroniace skóre przed fotostarzeniem) oraz fitosterole. Olej ten, stosowany zewnetrznie odmladza, poprawia elastycznosc skóry, odzywia ja. Najlepszy jest, oczywiscie, tloczony na zimno, bo- nie poddany obróbce termicznej - nie traci wielu cennych skladników. Moze sluzyc jako odzywka po kapieli, olejek do masazu i skladnik domowych pilingów. Jesli juz mowa o skwalenie, warto wiedziec, ze substancja ta zwieksza odpornosc organizmu, wzmagajac aktywnosc limfocytów i makrofagów, oraz przyspiesza gojenie sie ran. Pomaga w produkcji przeciwcial, zwieksza dotlenienie wewnatrzkomórkowe. Jego niedobór prowadzi miedzy innymi do nieplodnosci u kobiet. Z wiekiem nasz organizm zmniejsza jego produkcje, choc zapotrzebowanie na niego wcale nie maleje. Dlatego olej amaranthusowy dobrze jest stosowac równiez wewnetrznie - w przetworach albo po prosu po lyzeczce na kawaleczku chleba.

Dodajmy, ze dotychczas skwalen na potrzeby przemyslu farmaceutycznego i kosmetycznego, pozyskiwano glównie z przysadki mózgowej wieloryba. Odkrycie jego obecnosci w amaranthusie ocali zycie niejednemu z tych coraz rzadszych ssaków. Nic zatem dziwnego, ze Amerykanie planuja czesciowe zastapienie upraw kukurydzy amaranthusem. Licza przy tym na zysk dodatkowy: naukowcy twierdza, ze szarlat pochlania dwukrotnie wiecej dwutlenku wegla niz inne rosliny, jest wiec szansa, ze pomoze uporac sie z efektem cieplarnianym.

Za szarlatem przemawia równiez to, ze jest malo wymagajacy - moze rosnac nawet na piaszczystych glebach. Nie wymaga nawozenia, chemicznego wrecz nie lubi i potraktowany nim przestaje rosnac, zle reaguje takze na pestycydowe opryski. Niejako wymusza wiec na swoich hodowcach uprawe ekologiczna.

Jedzmy zatem amaranthus! W Polsce, glównie w sklepach ze zdrowa zywnoscia i niektórych supermarketach mozna kupic nieprzetworzone oraz prazone (tzw. popping) ziarna, make z nich, platki, a czasem olej oraz juz w wielu sklepach spozywczych wspomniany Chleb dla serca. Niestety, nie spotkalam nigdzie swiezych pedów ani listków, które moglyby stanowic wspanialy dodatek do salatek i surówek. W Ameryce Poludniowej i Srodkowej chetnie sie je równiez gotuje i podaje jako goraca jarzyne do mies. Miejmy jednak nadzieje, ze w miare wzrostu popularnosci tego pseudozboza, jak okreslaja czasem szarlat botanicy, takze w Europie wzbogacimy kuchnie o jego swieze elementy.
Ziarenka amaranthusa maja slodkawy, lekko orzechowy smak. Dobrze smakuja w pieczywie, ciastach, robi sie z ich dodatkiem kotlety zbozowe, nalesniki, placki, a takze miesne (na przyklad mozna ich uzyc do panierki zamiast tartej bulki), poprawiaja smak salatek i surówek, a nawet niektórych deserów. W Rosji produkuje sie takze amaranthusowa wódke i - zamiast sezamków - amarantki.

O ile odzywcze walory amaranthusa Europejczycy odkryli bardzo niedawno, to od wieków cenili jego urode i ozdobne odmiany tej pieknej rosliny hodowali w domach. Te, choc niejadalne, takze dzialaja uzdrawiajaco, chocby dlatego, ze oczyszczaja w mieszkaniu powietrze. Indianie uwazali szarlat za rosline ochronna, broniaca przed atakami zarówno mentalnymi, jak i fizycznymi - z ziaren robili amulety, z którymi nigdy sie nie rozstawali. Wierzyli tez, ze amaranthus dodaje odwagi, wyostrza zmysly, poglebia intuicje, poprawia wewnetrzne widzenie. Jest przydatny w chwilach zwatpienia we wlasne sily, pomaga odnalezc wyjscie z trudnej sytuacji. Zwieksza mozliwosci intelektualne.

Przysłała Ewa

Artykuł dodany: 2008-11-23 00:38:04
Arukuł przysłany przez: Ewa
Ilość komentarzy: 54
Ilość punktów: 30

góra strony

UWAGA - wprowadzanie komentarzy jest możliwe tylko dla zalogowanych użytkowników.


2009-02-26 21:15:29
aska1984: zwiększa możliwości intelektualne...a mi teraz brakuje dobrego skupienia, wiec chyba sie o niego postaram:)

2009-01-04 18:44:50
teresica: ewa....dziewczyny pisza co bylo kiedys.....nie czytalas?

2008-12-18 20:04:33
Ewa: teraz to wszystko jest mozliwe

2008-12-14 20:52:17
kasiunia: ostatnio slyszalam ze w Europie jeszcze w XVII wieku panowal kanibalizm wiec nic mnie nie zdziwi

2008-12-14 16:20:51
MonikaMonika: Indianie z ciasta z maki amaranthusowej z dodatkiem krwi wrogów wypiekali podobizny wojowników i skladali je swoim bogom w ofierze - okropne

2008-12-14 10:15:55
kasiunia: oczy to jeszcze wytrzymaja ale z nosem moze byc problem

2008-12-13 21:59:57
wiolettamisiek: wazne ze działa oczy sie zamknie i juz bedzie wporzadku

2008-12-13 13:43:59
dagmara0704: został wyklęty prze kościół ?!?

2008-12-12 07:24:15
kasiunia: nawet jesli w smaku nie jest dobre to i tak w wygladzie bije wszystkie inne rodzaje zboz

więcej komentarzy >>

góra strony


Szukaj na QZ.pl



Kupuj z Bingo Cosmetics

Na QZ jest 112 osoby:
- 112 czytających

Dołącz się ;-) >>

Najnowsze artykuły


Różności
Światowy Dzień Wiedzy na Temat Autyzmu
- Zaświeć się na niebiesko dla autyzmu –

Odżywianie
Bruschetta Rio Mare z tuńczykiem i zielonym sosem
Bruchetta to potrawa, której ojczyzną są Włochy. Jest jedną z podstawowych włoskich przekąsek, a przyrządzić ją można na bardzo wiele sposobów. Podstawą każdej bruchetty jest opieczone na grillu lub patelni pieczywo z dodatkiem oliwy oraz roztartego czosnku.

Dziecinada
Zabawa na zdrowie
W zdrowym ciele zdrowy duch – przysłowie to jest powszechnie znane i przytaczane przy wielu okazjach. Równie często powtarzamy je naszym dzieciom, chcąc, by wyrosły na zdrowych i świadomych ludzi. Jak jednak możemy przekonać najmłodszych do zajadania ze smakiem marchewki, czy buraka?

Zdrowie
Jak trzymać pion?
- bezinwazyjne badanie kręgosłupa

Uroda
Trądzik, nie taki młodzieńczy
Mimo, że już dawno przestałaś być nastolatką, na Twojej twarzy wciąż pojawiają się trudne do usunięcia wypryski i zmiany skórne? Trądzik często nie mija wraz z okresem dojrzewania i zmagać się z nim mogą nawet osoby powyżej 30 roku życia. Nawracające zmiany skórne to poważny problem dermatologiczny, który wymaga leczenia oraz szczególnej pielęgnacji.

Seksolubnie
Czy katolik może cieszyć się seksem?
Kościół może przeciwstawić „modzie" na seks coś bardzo ważnego. Przekonanie, że związek z drugim człowiekiem ma wzbogacać oboje małżonków - a nie ranić. Rozmowa z ojcem dr Ksawerym Knotzem, kapucynem, specjalistą od poradnictwa małżeńskiego.

QZ.pl poleca
Kompleksowe wzmacnianie
W chłodniejsze dni nietrudno o infekcje i przeziębienia. Nadszedł właśnie najgorszy okres dla układu odpornościowego człowieka. Zanim dopadnie nas choroba i sięgniemy po antybiotyk warto samemu zadbać o zwiększenie odporności naszego organizmu.

Dobre rady
Nie daj się alergii
Marzy Ci się weekend na łonie natury, gdzieś na łące czy w lesie? Albo aktywny wypoczynek na wsi wśród zwierząt? Zamiast tego spędzasz słoneczne weekendy zamknięty w domu, bo po wyjściu na zewnątrz zaczynasz kichać i łzawić a z nosa cieknie jak z kranu?

Design by Multimedia Image